Twee balkjes lieten zien wat twee tabellen verborgen

Alle informatie om de volgende stap te kiezen stond er al, verdeeld over zes documenten. Toch was de keuze niet te maken. Er is daarom een los blad gemaakt waarop de stand, de kosten, de volgorde en de open besluiten bij elkaar staan.

Waarom bij elkaar zetten geen luxe is: een besluit neem je niet uit zes bestanden. Niet omdat het te veel leeswerk is, maar omdat een verband tussen twee getallen die op verschillende plekken staan simpelweg niet opvalt. Je moet ze naast elkaar zien staan om te merken dat er iets raars is.

Wat er zichtbaar werd zodra het naast elkaar stond: twee gekleurde balken, de een boven de ander. De bovenste is het plan zoals het op papier stond, de onderste hetzelfde plan met één keuze anders. Het verschil is bijna de helft. Datzelfde verschil stond al in twee tabellen, netjes uitgerekend, en het was daar niet opgevallen. Een tabel laat je getallen lezen en een balk laat je verhoudingen zien, en het ging hier om een verhouding.

En er kwam iets boven dat op geen enkele lijst stond: tijdens het samenvatten bleek er een belastingvraag te liggen die het verschil maakt tussen wel of geen eenentwintig procent afdragen. Die hing af van een detail in hoe het programma is opgezet. Zoiets vindt niemand door beter na te denken; het valt op omdat je gedwongen wordt alles op één pagina te krijgen en er dan een gat overblijft waar geen antwoord in past.